کارکنانی شاد‌تر داشته باشیم

هرچند هنوز فضای رقابتی کسب و کار داخل فاصله زیادی تا وضعیت حاکم در کشورهای توسعه یافته دارد، با این حال توسعه تکنولوژی به عنوان یک عامل محرک خارجی قدرتمند، تاثیر به سزایی در شرایط ایران گذاشته است. به تعداد ایمیل، پیامک و تماس‌های کاری خود توجه کنید. خواهید که عوامل استرس زای فراوانی شما را نیز تحت تاثیر خود قرار می‌دهند. اگر شرایط اقتصادی و تاثیرات مخرب آن بر از دست دادن انگیزه عمومی افراد به عنوان یک عامل بیرونی در تخریب انگیزه را به این مسئله اضافه کنید، بی شک تصدیق خواهید نمود که دنیای مدیریت چنین شرایطی را قبلاَ تجربه نکرده بود.

بر اساس تحقیقی که موسسه Deloitte منتشر کرده، بسیاری از کارکنان شرکت‌های غربی دیگر به حداکثر نقطه صبر خود رسیده‌ و اعلام نموده‌اند که بیش از این دیگر تاب تحمل شرایط سخت اقتصادی را ندارند. به نظر می‌رسد که نگهداشت و ایجاد تعلق سازمانی به یکی از معضلات اساسی آن‌ها تبدیل شده است. با کمی مقایسه و تحلیل شباهت‌ها خواهید یافت که شرایط داخلی به مراتب سخت‌تر است. بر این اساس می‌توان پیش‌بینی کرد‌ که این مسئله در شرکت‌های داخلی پر رنگ‌تر نقش بازی کند.

اما آیا برای بالا بردن تعلق سازمانی افراد راهکاری وجود دارد؟ آیا در ایران و با این شرایط اقتصادی ممکن است؟ پاسخ به این سوال ساده است. بله، امکان پذیر است اما با تلاش حساب شده و البته نگاه استراتژیک به مقوله مهم سرمایه‌های انسانی. بد نیست اشاره شود که بیشتر تحقیقات منتشر شده در زمینه بهره‌وری فردی با متغییر تعلق سازمانی همبستگی دارد. این مهم به این معنی است که حتی حضور نظام‌های پیشرفته منابع انسانی چون مدیریت عملکرد، به خودی خود بهره‌وری را افزایش نمی‌دهد. ‌به عبارت ساده تر، اگر افراد تیم محل خدمت خود را از آن خود بدانند همانگونه که در خانه شخصی همین احساس را دارند، حتی دست به فداکاری‌های می‌زنند که نمونه‌های بزرگی از آن در خاطرات دوران جنگ بین ایران و عراق وجود دارد.

راه حل شما، به عنوان یک مدیر ایرانی برای افزایش تعلق سازمانیخود و افراد تحت سرپرستی چیست‌؟برای نگهداشت نیروهای خود چه تدبیری اندیشه‌اید؟ پیشنهاد ما به شما این است، بیاید محیط‌های کاری شاد بسازیم!

برای داشتن محیط کاری شاد،‌ باید تفکر‌های آکادمیک که در طی چند ده گذشته شکل گرفته‌اندرا رها کرده و از تاریخ خود درس بگیریم. حتی زمانی نچدان دور! در ادبیات غربی امروز،‌ اینگونه اذعان می‌شود که روش‌های ساختارمند دیگر پاسخگوی نیاز مردمان نیستند. فقط و فقط اگر افراد با شور و عشق بر سر کار حاضر شوند،‌ محیطی شاد ایجاد می‌شود که برگرفته از حس تعلق خاطر است. این راهکار باعث خواهد شد تا نیروهای کلیدی شما، حتی در بدترین و سخترین شرایط شما را ترک نکرده و همواره حامی باشند. اما برای ساختن چنین فضایی چه باید کرد؟

ابتدا لطفا به این سوالات پاسخ دهید. آیا به افراد آزادی عمل در ساعت‌های کاری می‌دهید؟ آیا امکان این وجود دارد که افراد گاها از خانه به امور محوله رسیدگی کنند؟‌ آیا محیط کاری شما آنقدری منعطف است که بتوان احساس راحتی کرد؟ آیا بسته جبران خدمات شما شامل حقوق، پاداش، کارانه و… جذاب است؟ برای پاسخ به این سوال خود را در مقام تک تک کارکنان قرار دهید. آیا به غیر از پادش‌های نقدی، خدمات دیگری به کارکنان خود ارایه می‌دهید؟ ( برای نمونه ناهار لذیذ! ما در شرکت‌های بسیاری مشاهده کردیم که ناهار و پذیرایی از کارکنان فقط در شرایطی که از کیفیت مطلوب برخوردار باشد، موثر است. در غیر اینصورت حتی ضد انگیزشی هم عمل می‌کند.) آیا شما کارکنان خود را برای توسعه فردی حمایت می‌کنید؟ آیا محیط کاری شما حامی پیشرفت افراد در زمینه‌های علمی یا مهارتی است؟ آیا مسیر شغلی افراد مشخص است؟ آیا روش‌های کاهش استرس بررسی می‌شود؟ از همه مهم‌تر آیا افراد تحت سرپرستی شما بر روی شیوه‌های جدید اجرا کار به نحوی که اشتیاق، شادی و شعف ایجاد کند تمرکز دارند؟ اگر پیشنهادی ارایه شد،‌ شما حمایت می‌کنید؟

شاید بتوان عمده سازمان‌های ایرانی را به دو دسته رقابتی و غیر رقابتی دسته بندی کرد. در حالت رقابتی افراد نسبت به عمکلردشان شدیداَ ارزیابی می‌شوند. در سازمان‌های غیر رقابتی عملکرد افراد مقوله مهمی نیست در نتیجه معمولا از استرس کاری بالای برخودار نیستند که البته این شیوه کار برای سازمان‌های اقتصادی اصلا مطلوب نیست. اما در حالت اول تمرکز ویژه بر روی عملکرد افراد، محیط پر تنش، خشک و خسته‌کننده‌ای را ایجاد می‌کند. تحقیقات موسسه Deloitte نشان می‌دهد که اگر افراد احساس امینت بکنند، نتایج بهتری حاصل می‌شود.

در تحقیقاتی که ما در رادمان طی سالیان گذشته صورت دادیم، یافیتم تاثیر مثبت ذهنی فعالیت‌های اجتماعی بر روی کارکنان شرکت به مراتب بالاتر از حتی پاداش‌های مادی است. اثر پرداخت‌های نقدی به سرعت پاک می‌شود، ولی یک نشست آموزشی در شهرک ساحلی واقع در شمال کشور که شاید سه روز به طول بکشد و افراد در قالب کارهای گروهی، بازی، بحث و تعاملات دوستانه در آن صورت گیرد، اثر بسیار طولانی در ذهن افراد دارد. به نوعی که حتی پس از گذشت 5 سال از واقعه برخی جزئیات برنامه را هم به خاطر دارند! حال آنکه تحقیقات حاکی از آن است که با پیاده‌سازی بهترین روش‌های آموزشی بعد از گذشت سه ماه فقط 60% از فراگیران مطالب را به خاطر دارند.

وقتی محیط دوستانه ساخته می‌شود افراد به راحتی باهم صحبت و یکدیگر را حمایت می‌کنند. به مشتری بهترین سطح خدمت را ارایه نموده و به بهترین نتایج دست می‌یابند. تحقیقات بسیاری در دنیا صورت گرفته و همگی بر این باور هستند که کارکنان شاد قادر هستند سطحی متفاوتی از خدمات را به مشتریان خود ارایه دهند. بی‌شک این حقیقت در صنایع خدماتی چون سازمان‌های دولتی، بانک‌ها و شرکت‌های هواپیمایی به عنوان سازمان بزرگ، کسب و کارهای کوچکتر چون هتل داری، شرکت‌های مبتنی بر IT و آموزشی نقشی بزرگی ایفا می‌کند.

کم کم زمان خوبی است تا به برنامه‌ریزی برای بهبود فضای کاری خود در سال 1393 مبادرت ورزید. به خاطر داشته باشید که پیاده‌سازی طرح‌های منابع انسانی لزوما به معنی هزینه‌سازی نیست. با کمی خلاقیت می‌توانید کارهای کوچکی انجام دهید که تاثیر به سزایی دارند. برنامه نهار دست جمعی، شوخی در محیط کار، لطیفه گویی در جلسات تیمی، ساختن کافی شاپ کوچک، میز پینگ پنگ، میوه روزانه، نهار خوب، گل، کلاس یوگا و سایر موارد این چنینی که در امروزه به شدت در سازمان‌های پیشرو در حال متداول شدن است، بی دلیل نیست!

نکته ظریف در ساختن محیطی شاد رسیدن به حالتی پر چالش است که بهترین نتایج هم در آن حاصل می‌شود. بنابراین در حالی که محیطی ساخته‌اید که همگی با لذت در آن حضور دارند، به دستاوردهای خود نیز افتخار می‌کنند. منظور ما از ساختن محیط شاد، به هیچ وجه ساختن پارک بازی نیست! به همین منظور زیر ساخت‌های لازم دارید که قبل از هر اقدامی باید آن‌ها پیاده کرده باشید. در غیر این صورت همیشه یکی از این دو مقوله مورد بحث با مشکل روبرو خواهند شد.

فرهنگ سازمانی زیر ساخت اساسی برای اطمینان از دستیابی به نتایج است. اگر فرهنگ شما موفقیت را حمایت نکند، اعتماد وجود نداشته باشد، افراد به جای حمایت یکدیگر، حمله کنند، غیبت کنند، به دنبال تایید مقام مافوق باشند و در نهایت رسیدن به هدف ملاک سنجش و ارزیابی نباشد، محیط شاد شما را نابود خواهد کرد. دیگر نظام‌های توسعه منابع انسانی چون سیستم جبران خدمت شایستگی محور، مدیریت عملکرد هدف محور، مسیر شغلی، جانشین پروری، آموزش و توسعه و خدمات رفاهی به عنوان حامی اصلی طرح‌های این چنینی هستند. به عبارت بهتر نظام توسعه یافته مدیریت منابع انسانی در کنار فرهنگ غنی، پیش نیاز محیط کار شاد است.

رقابت در محیط کاری ایران هم شدیدا در حال افزایش است. نگهداشت کارکنان به زودی به صورت به یک دقدقه اصلی مدیران تبدیل خواهد شد. امروز تغییر را ایجاد کنید تا پایداری داشته باشید.

درباره نویسنده: فرشاد نادری

برگرفته از مقاله Josh Bersin‏‏، December 2013، Deloitte

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

۲ دیدگاه دربارهٔ «کارکنانی شاد‌تر داشته باشیم»

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب پیشنهادی

logo-radman-512

شرکت رادمان، در زمینه مشاوره مدیریت منابع انسانی، آموزش مهارت‌های انسانی و استعدادیابی فعالیت می‌نماید. مشاورین رادمان متخصص در ‍پیاده‌سازی نظام‌های نوین منابع انسانی در شرکت‌های مختلف هستند.

خبرنامه

برای اطلاع از جدیدترین مطالب مرتبط با منابع انسانی، در خبرنامه رادمان عضو شوید.