مقدمه

فرض کنید یک نفر در تیم شما وجود دارد (سیب لک­دار) که هیچ چیز مثبتی برای گفتن ندارد، سایر اعضای تیم را عصبانی می کند و فعالیت­‌های کاری را مختل می کند، در برخی مواقع به خاطر موقعیت کاری و حساسیت‌ها نمی‌­توانید به راحتی او را اخراج کنید، پس چگونه به رفتار او پاسخ می‌دهید؟ چه بازخوردی می‌دهید؟ چگونه آسیبی را که او وارد می‌کند کاهش می‌دهید؟

البته یادمان باشد بین یک کارمند سخت و یک کارمند سمی تفاوت وجود دارد. کارمندی را سمی می‌نامیم که نه تنها باعث آسیب می‌شوند، بلکه رفتار خود را به دیگران نیز سرایت می­دهد. در واقع یک کارمند سمی متخصص بی‌انرژی کردن، ناامید کردن و سرکوب کردن هم تیمی‌های خود است.  پس صرف اینکه شخص بی‌ادب است رفتار نامناسبی دارد دلیل بر سمی بودن او نیست بلکه رفتار کارمند باعث آسیب به افراد،تیم و سازمان  می­‌شود.

با کارمندان سمی چه کار می‌توان کرد؟

اولین قدم شما به عنوان یک مدیر، اجتناب از استخدام افراد سمی است، اما زمانی که آن‌ها در تیم شما باشند، خلاص شدن از شر شان ممکن است سخت باشد چون اغلب رفتار آن‌ها با هیچ مورد قانونی مغایرت ندارد و نمی‌توانید به سادگی آن‌ها را اخراج کنید. پس چه گزینه‌هایی دارید؟

1-دلایل رفتارهای او را عمیق‌تر واکاوی کنید.

اولین قدم این است که نگاه دقیق‌تری به رفتار و آنچه باعث بروز آن می‌شود داشته باشید. آیا فرد از شغل خود ناراضی است؟ در زندگی شخصی خود با چه مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کنند؟ از همکارانش نا‌امید شده است؟

حتما با او ملاقات کنید و در خصوص دلایل رفتارش با او گفت­گو کنید تا متوجه شوید که دلیل رفتارش در کدام گروه قرار دارد سپس برای رفع مشکلات به او پیشنهاد کمک دهید.

شما به عنوان یک مدیر می‌توانید از اطلاعات بدست آمده برای کوچ و مربیگری فرد استفاده کنید و راه کارهایی را برای کمک به رفع ریشه مشکل پیشنهاد دهید. برای مثال، اگر فرد در حال طلاق است یا با یک مشکل سلامت روانی دست و پنجه نرم می‌کند، می‌توانید مراکز مشاوره معتبری را برای رفع آن معرفی کنید. همچنین با اعطا مرخصی‌ و فراهم کردن شرایطی جهت استراحت، تا حدودی مشکل را کاهش دهد.

2-به آنها بازخورد مستقیم بدهید.

در بسیاری از موارد، افراد سمی از تأثیری که بر دیگران می‌گذارند غافل هستند. بیشتر اوقات آن‌ها بیش از حد بر رفتار خود متمرکزند و نمی‌دانند چه اندازه رفتارشان برای سازمان مخرب است. به همین دلیل ارائه بازخورد مستقیم و صادقانه بسیار مهم است، تا آن‌ها مشکل را درک کنند و فرصتی برای تغییر داشته باشند. برای بازخورد موثر ابتدا مشاهدات خود را از رفتارهای سمی شخص با ذکر مثال و مصادیق واقعی و روشن بیان کنید. در گام دوم اثر و طبعات منفی آن رفتار بر همکاران و سازمان را بیان کنید. در انتها پیشنهاداتی جهت اصلاح و بهبود رفتار ارائه کنید.

3-عواقب عدم اصلاح رفتاریش را توضیح دهید.

اگر هویج کار نمی‌کند، می توانید چماق را نیز امتحان کنید. بنابراین مهم است که به او نشان دهیم در صورت عدم بهبود، چه چیزی را از دست خواهند داد و چه عواقبی در انتظارش است. اگر فرد در اصلاح رفتارش مردد است، با در نظر گرفتن جریمه‌هایی او را از دریافت برخی پاداش ها و مزایا محروم کنید.

4-بپذیرید که برخی افراد تغییر نخواهند کرد.

البته، همیشه باید امیدوار باشید که فرد می‌تواند تغییر کند، اما همه به تاکتیک‌های ذکر شده در بالا پاسخ مثبت نمی‌دهند. یادمان باشد که برخی افراد نمی‌توانند یا نمی‌خواهند تغییر کنند. در این مورد، باید بدانید که نمی‌توانید به آسانی مشکل را حل کنید و باید به واکنش‌های جدی تر فکر کنید. شاید تعلیق و اخراج بهترین گزینه باشد.

5-همه چیز را مستند کنید.

اگر به این نتیجه رسیدید که واقعاً باید آن شخص را اخراج کنید، ابتدا باید تخلفات او و هر بازخوردی را که تاکنون ارائه داده‌اید مستند کنید مانند: توبیخ کتبی، جرایم و تنبیهات مالی، اطلاعات مرتبط با ارزیابی عملکرد و …

 در این مرحله باید نشان دهید که از واحد و شرکت محافظت می کنید و به کارمند خود دقیقاً نشان دهید که چرا آن‌ها را اخراج می‌کنید.

6- فرد سمی را از سایر اعضای تیم جدا کنید

حتی اگر نمی توانید از شر یک سیب لک­دار خلاص شوید، می‌توانید آن را از بقیه جدا کنید تا پوسیدگی پخش نشود. تحقیقات نشان می‌دهد که افراد نزدیک به یک کارمند سمی بیشتر احتمال دارد که خودشان سمی شوند، اما خبر خوب این است که به محض اینکه مقداری فاصله فیزیکی بینشان ایجاد کنیم این خطر نیز به سرعت فروکش می‌کند. به عنوان مثال، با چیدمان مجدد میزها، تعیین مجدد پروژه‌ها، برنامه ریزی کمتر جلسات همگانی، یا تشویق بیشتر دورکاری، خواهید دید که وضعیت شروع به بهبود می‌کند که به این کار در اصطلاح “ایمن‌سازی” دیگران می‌گویند. در این حالت شما سعی می‌کنید مانند شیوع یک بیماری مسری از کارمندان محافظت کنید.

هنگامی که کارمندان، در مورد همکار سمی به شما مراجعه می­‌کنند، به دقت به آن‌ها گوش کنید و در مورد عدم تاثیر‌پذیری و به حداقل رساندن تعاملات با او سخن بگویید.

7- بیش از حد لزوم خودتان را درگیر نکنید

مدیریت یک فرد سمی می‌تواند زمان، انرژی و بهره‌وری شما را از بین ببرد. آن­قدر برای یک فرد خرج نکنید که از دیگر اولویت‌هایتان غافل شوید. برای مقابله با منفی‌گرایی و اطمینان از اینکه هنوز در حال پیشرفت هستید، اطراف خود را با افراد حمایت‌کننده و مثبت پر کنید و به دنبال معنا و هدف در کار خود باشید.

 همچنین بر خود مراقبتی اولیه تمرکز کنید. اگر کسی شما را خسته می‌کند، با ورزش‌کردن، درست غذا خوردن، خوابیدن و استراحت‌های کوتاه‌مدت و تعطیلات، خودتان را تقویت کنید. سالم و فعال بودن تنها چیزی است که افراد را از اثرات رفتار سمی محافظت می‌کند.

نتیجه‌گیری

به طور خلاصه راهکارهای مطرح شده در دو دسته زیر طبقه‌بندی می شود که باید این اصول را به خاطر بسپارید:

  • کارهایی که باید انجام دهید:

-با فرد صحبت کنید تا بفهمید چه چیزی باعث این رفتار شده است.

-بازخورد مشخص و واضحی ارائه دهید و فرصت تغییر را فراهم کنید.

-به دنبال راه‌هایی برای به حداقل رساندن تعاملات بین کارمند سمی و بقیه اعضای تیم خود باشید.

  • کارهایی که نباید انجام دهید:

-قبل از اینکه دیگر اعضا تیم در مورد معضل سخنی نگفتند وضعیت را برای آنها تشریح کنید. (پس از شناسایی فرد سمی در اسرع وقت اقدامات لازم را انجام دهید و اگر همکاران مشکل را نزد شما بیان کردند آنگاه پیشنهاداتی جهت مدیریت آن ارائه کنید.)

-فرد را بدون ثبت مستندات مربوط به رفتارهای سمی و تاثیر منفی آن و واکنش‌های تنبیهی اخراج کنید.

-آنقدر در رسیدگی به موضوع غافل شوید که کارها و مسئولیت‌های مهم‌تر را نادیده بگیرید.

در پایان یادمان باشد اگر تلاش‌هایمان برای اصلاح فرد سمی نتیجه نداد برای اخراج او لحظه‌ای درنگ نکنیم.

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

مطالب پیشنهادی

logo-radman-512

شرکت رادمان، در زمینه مشاوره مدیریت منابع انسانی، آموزش مهارت‌های انسانی و استعدادیابی فعالیت می‌نماید. مشاورین رادمان متخصص در ‍پیاده‌سازی نظام‌های نوین منابع انسانی در شرکت‌های مختلف هستند.

خبرنامه

برای اطلاع از جدیدترین مطالب مرتبط با منابع انسانی، در خبرنامه رادمان عضو شوید.