معماری سازمان

معماری سازمان چیست؟

شاید هیچکدام از فرایندهای منابع انسانی به اندازه معماری سازمان دارای اهمیت استراتژیک نباشند. شما با معماری سازمان درواقع شالوده‌ای را پی‌ریزی می‌کنید که سایر فرایندهای منابع انسانی روی آن سوار می‌شوند؛ بنابراین معماری سازمان به تعبیری همان سنگ اول است که اگر کج گذاشته شود، بقیه فرایندهای منابع انسانی نیز به درستی کار نخواهند کرد. اما معماری سازمان چیست و چرا تا این اندازه اهمیت دارد؟

معماری سازمان درواقع چارچوبی است که فعالیت‌های انسانی را به کمک ساختاری از وظایف، موقعیت‌ها و ارتباطات به منابع سرمایه‌ای سازمان پیوند می‌زند تا به نتیجه و خروبی مطلوب ختم شوند.

بخش اصلی معماری سازمان

استراتژی:

رهیافت‌ محوری‌ که سازمان برای رسیدن به اهدافش اتخاذ کرده است

ساختار:

 جایگاه افراد در سازمان، نحوه ارتباط میان آنها، واحدهای گوناگون سازمان.

فرایندها:

گردش‌کارهایی که برای خلق ارزش استفاده می‌شوند

شایستگی‌ها:

ویژگی‌های مهارتی، رفتاری، دانشی و روانشناختی‌ای که برای رسیدن به اهداف سازمان ضروری‌اند.

فرهنگ:

ارزش‌ها، هنجارها و پیش‌فرض‌هایی که به رفتار افراد در سازمان جهت می‌دهند.

برای آنکه معماری سازمان به شکلی اثربخش طراحی شود، باید مدیران ارشد سازمان در موضوعاتی زیر به جمع‌بندی روشنی برسند:


  • سلسله مراتب سازمان
  • متمرکز یا غیرمتمرکز بودن قدرت
  • حیطه نظارت مدیران و سطح ارشد بودن آنها
  • رسمی یا غیر رسمی بودن روابط کاری
  • تعداد واحدها
  • مشاغل مورد نیاز

بااین حال، تصمیم‌گیری در مورد این موضوعات حساسیت‌های خاص خود را دارد. هرکدام از آنها می‌باید با دقت و با درنظر گرفتن استراتژی سازمان و شرایط کسب و کار به دقت تحلیل و ارزیابی شوند، درغیراینصورت، احتمال خطا در تبیین هریک از آنها بالا رفته و، در نتیجه تمامی بخش‌ها و فرایندهای سازمان به قدری تحت تاثیر قرار می‌گیرند که اصلاح آن مستلزم صرف هزینه هنگفت و زمانی طولانی است.

یک مثال عینی می‌تواند کمک کند به درک روشن‌تری از عواقب کم‌توجهی به معماری سازمان برسیم. سازمانی را درنظر بگیرید که مهمترین مزیت رقابتی‌اش، نوآوری در تولید محصولات است. مدیران ارشد سازمان، آگاهانه یا ناآگاهانه، تصمیم می‌گیرند قدرت را در راس هرم متمرکز کنند. نتیجه این می‌شود که خواهی نخواهی نظمی سلسله مراتبی بوجود می‌آید که به نوبه خود فرهنگی وظیفه‌محور را در سازمان ترویج می‌کند. رفته رفته، آنقدر لایه‌های تصمیم‌گیری در سازمان گسترش می‌یابند و آنقدر افراد کار را صرفا از روی رفع تکلیف انجام می‌دهند که عملا مجالی برای نوآوری باقی نمی‌ماند. چون کارها به درستی انجام نمی‌شوند و به نتیجه مطلوب نمی‌رسند، مدیران سازمان ناچار می‌شوند واحدهای جدید و مشاغل جدید تعریف کنند تا شاید بهبودی به دست آید، غافل از اینکه فرهنگ سازمان به نحوی توسعه یافته که اصولا افراد نوآور را حذف و افراد وظیفه‌محور را ارتقا می‌دهد.

بااین‌حال، بدترین بخش داستان اینجاست که این اتفاق در عرض یک شب رخ نداده، بلکه سال‌ها طول می‌کشد تا متوجه شویم دچار بحرانی شده‌ایم که بدون خروج از آن دیگر امکان بقا نداریم. این یعنی حتی اگر به اشتباه خود پی برده باشیم و راه‌حل مناسب را هم یافته باشیم، باز باید با دشواری‌های تغییر دست و پنجه نرم کنیم. تنها یک نمونه‌اش را در نظر بگیرید؛ فرض کنیم حدود 1000 نفر پرسنل داریم که اکنون متوجه شده‌ایم به دلیل معماری اشتباه سازمان، در انتخاب، ارزیابی و آموزش آنها هم اشتباه صورت گرفته است. چه راه حلی برای این تعداد بالای پرسنل داریم؟

تحلیل سازمان اولین قدم در معماری سازمان


ما، در رادمان، برای آنکه احتمال خطا در معماری سازمان را تا حد امکان کاهش دهیم، از روش “تحلیل سازمان” استفاده می‌کنیم. در این روش، سازمان از 4 بعد مورد ارزیابی قرار می‌گیرد:

  • فرهنگ
  • محیط
  • تکنولوژی
  • افراد کلیدی

ما معتقدیم اگر در جلساتی که با مدیران ارشد سازمان‌ها برگزار می‌کنیم، به درک مشترک صحیحی از وضعیت سازمان در این 4 حوزه برسیم، می‌توانیم شکل صحیح معماری سازمان را پیشنهاد دهیم.

ماژول معماری سازمانی گروه رادمان

  

  • طراحی ساختار سازمانی
  • برنامه‌ریزی نیروی انسانی
  • تجزیه و تحلیل مشاغل
  • طبقه‌بندی مشاغل
  • تدوین مدل شایستگی
  • شناسایی وظایف کلیدی واحدها
  • آماده‌سازی شناسنامه مشاغل

 ماژول معماری سازمانی رادمان به‌نحوی طراحی شده است که در سیستم‌های اطلاعات منابع انسانی (HRIS) قابل پیاده سازی است.

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

۱ دیدگاه دربارهٔ «معماری سازمان»

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب پیشنهادی

logo-radman-512

شرکت رادمان، در زمینه مشاوره مدیریت منابع انسانی، آموزش مهارت‌های انسانی و استعدادیابی فعالیت می‌نماید. مشاورین رادمان متخصص در ‍پیاده‌سازی نظام‌های نوین منابع انسانی در شرکت‌های مختلف هستند.

خبرنامه

برای اطلاع از جدیدترین مطالب مرتبط با منابع انسانی، در خبرنامه رادمان عضو شوید.